Hộp giảm tốc NMRV là loại hộp số có thiết kế hình hộp chữ nhật, được ứng dụng rộng rãi trong ngành công nghiệp nhờ vào độ bền cao và hiệu suất làm việc ổn định. Khi kết hợp với động cơ điện (motor điện), hộp giảm tốc (hộp số giảm tốc) này tạo thành động cơ giảm tốc (motor giảm tốc), giúp giảm tốc độ và tăng momen xoắn một cách hiệu quả, đồng thời mang lại giải pháp truyền động gọn nhẹ và dễ lắp đặt cho nhiều loại máy móc và thiết bị.
Tổng quan hộp giảm tốc NMRV
Cấu tạo hộp giảm tốc NMRV
Hộp giảm tốc NMRV (hay còn gọi là worm gearbox NMRV) là dòng hộp số phổ biến nhờ kết cấu gọn, lắp đặt linh hoạt và bảo trì đơn giản. Dưới đây là mô tả đầy đủ các bộ phận và đặc điểm cấu tạo của NMRV:
Cụm trục vít – bánh vít
Trục vít (worm): Thường làm bằng thép hợp kim đã tôi luyện, gia công chính xác để đảm bảo ăn khớp êm và chịu mài mòn tốt.
Bánh vít (wormwheel): Thường chế tạo từ hợp kim đồng hoặc đồng gang (bronze/bronze alloy) để giảm ma sát và tăng tuổi thọ khi ăn khớp với trục vít. Sự kết hợp thép-trong đồng giúp tối ưu hóa hệ số ma sát và khả năng truyền tải mô-men.
Vỏ hộp
Size nhỏ (30, 40, 50, 63, 75, 90): Vỏ thường làm bằng nhôm đúc, có ưu điểm nhẹ, tản nhiệt tốt và thuận tiện lắp đặt trên cao hay trên khung di động.
Size lớn (110, 130, 150): Vỏ gia cố bằng gang đúc, tăng cường độ bền, độ cứng và khả năng chịu tải cho các ứng dụng công nghiệp nặng.
Vỏ hộp thường có rãnh tản nhiệt, nắp kiểm tra, lỗ châm dầu, mặt bích và lỗ bắt bulong để dễ lắp đặt và bảo dưỡng.
Kích thước và tiêu chuẩn (Size)
Kích cỡ NMRV được xác định theo khoảng cách từ tâm trục ra đến tâm trục vào (center distance).
Các size phổ biến: 30, 40, 50, 63, 75, 90, 110, 130, 150 – mỗi size tương ứng dải công suất và mô-men khác nhau, phù hợp cho motor từ 0.18 kW đến 7.5 kW tùy loại.
Trục vào – trục ra và kết nối motor
Trục vào: thường là trục rỗng hoặc trục thẳng có then, kết nối với motor thông qua mặt bích chuẩn hoặc khớp nối.
Trục ra: có thể là trục chìa (solid shaft) hoặc trục rỗng (hollow shaft) với lỗ then, thích ứng đa dạng ứng dụng (puli, bánh răng, khớp nối).
Hộp NMRV thường có mặt bích tiêu chuẩn để dễ dàng lắp motor IEC/standard từ 0.18 kW đến 3 kW (vỏ nhôm) hoặc 4-7.5 kW (vỏ gang).
Ổ bi, vòng bi và hệ đỡ trục
Sử dụng vòng bi bi/cầu chất lượng để chịu tải xuyên tâm và trục, giúp trục hoạt động êm, giảm rung lắc và tăng tuổi thọ.
Ổ đỡ được bố trí hợp lý để đảm bảo độ đồng tâm giữa trục vít và bánh vít, giảm mài mòn và tổn thất cơ học.
Phớt, gioăng và phục hồi dầu
Trang bị phớt dầu, gioăng cao su chống rò rỉ, giữ dầu bôi trơn và ngăn bụi, nước xâm nhập.
Hộp có lỗ châm dầu, lỗ xả dầu và nắp kiểm tra để thay dầu, kiểm tra mực và tình trạng bôi trơn dễ dàng.
Hệ thống bôi trơn
NMRV dùng dầu hoặc mỡ chuyên dụng cho hộp số trục vít nhằm giảm ma sát và tản nhiệt.
Một số model lớn có hệ thống bôi trơn tuần hoàn hoặc vị trí bơm dầu để phục vụ cho hoạt động tải nặng/ liên tục.
Cấu tạo hộp giảm tốc NMRV
Nguyên lý hoạt động của hộp giảm tốc NMRV
Khi motor điện quay, chuyển động được truyền tới trục vít (worm shaft) của hộp giảm tốc NMRV. Trục vít này đóng vai trò như một “bánh răng vô tận”, có nhiệm vụ biến chuyển động quay tốc độ cao của motor thành chuyển động quay chậm hơn ở bánh vít (worm wheel).
Trong quá trình này, răng trục vít trượt dọc theo rãnh của bánh vít, tạo ra chuyển động trượt ma sát chứ không phải ăn khớp trực tiếp như các loại bánh răng trụ hay côn. Chính đặc điểm này giúp hộp số NMRV hoạt động êm ái, giảm chấn và giảm rung hiệu quả, dù có thể hơi tổn hao năng lượng do ma sát cao.
Khi bánh vít quay, mô-men xoắn được khuếch đại và truyền ra trục ra (output shaft), giúp các thiết bị tải nặng hoạt động ổn định và mạnh mẽ hơn dù motor có công suất nhỏ.
Phân loại hộp giảm tốc NMRV
Phân loại theo vật liệu vỏ hộp
Hộp giảm tốc NMRV vỏ nhôm: Gồm các size nhỏ như NMRV 30, 40, 50, 63, 75, 90.
Hộp giảm tốc NMRV vỏ gang: Gồm các size lớn như NMRV 110, 130, 150.
Hộp giảm tốc NMRV 2 cấp (kết hợp NMRV + NMRV hoặc NMRV + Helical): Tỷ số truyền lớn hơn, có thể lên tới 1/100 – 1/3600, thích hợp cho ứng dụng yêu cầu giảm tốc sâu và mô-men xoắn lớn.
Phân loại theo kiểu trục ra
Trục ra dương: Là dạng phổ biến nhất, trục đặc liền bánh vít, truyền tải trực tiếp cho bánh răng hoặc khớp nối.
Trục ra âm: Cho phép lắp trực tiếp vào trục máy hoặc thiết bị tải, giúp tiết kiệm không gian và giảm sai lệch tâm trục.
Trục ra vuông góc: Dành cho ứng dụng cần đổi hướng quay 90°, giúp linh hoạt trong thiết kế bố trí máy móc.
Phân loại theo phương thức lắp đặt
Kiểu chân đế (B3): Dùng cho máy đặt trên sàn, cố định bằng bu-lông.
Kiểu mặt bích (B5, B14): Lắp trực tiếp vào motor điện, tiết kiệm không gian và dễ tháo lắp.
Kiểu treo (hanging type): Áp dụng cho các hệ thống băng tải hoặc thiết bị có trục treo, giúp tiết kiệm diện tích lắp đặt.
Hộp giảm tốc NMRV lắp với động cơ điện 2.2kW thông qua mặt bích
Bảng giá hộp giảm tốc NMRV mới nhất tại Thành Thái Motor
Để giúp quý khách hàng dễ dàng lựa chọn sản phẩm phù hợp với nhu cầu, Thành Thái Motor xin gửi đến quý khách bảng giá về hộp giảm tốc NMRV mới nhất. Bảng giá này bao gồm các loại hộp giảm tốc NMRV phổ biến trên thị trường, với đầy đủ thông số kỹ thuật và mức giá cạnh tranh.
Video báo giá hộp giảm tốc NMRV mới nhất tại Thành Thái Motor
Lưu ý khi chọn mua hộp giảm tốc NMRV
Tính toán lực tự hãm: Hộp giảm tốc NMRV có khả năng tự hãm (khi motor dừng, trục ra sẽ bị khóa cứng, không bị trượt lùi dưới tác động của tải trọng). Tuy nhiên, khả năng tự hãm chỉ thực sự tốt khi tỷ số truyền i ≥ 30 (trục vít có góc nâng nhỏ). Nếu bạn dùng cho ứng dụng nâng hạ, thang tời mà chọn tỷ số truyền nhỏ (i = 5, 10, 15), hộp số sẽ không thể tự hãm an toàn và bắt buộc phải dùng thêm motor có phanh từ (thắng từ).
Xác định chính xác size (kích cỡ) theo tâm trục: Tên gọi NMRV luôn đi kèm với kích thước khoảng cách tâm từ trục vào đến trục ra (tính bằng mm). Size càng lớn thì khả năng chịu tải và lực mô-men xoắn (Nm) càng cao. Bạn cần tra bảng thông số moment để chọn size phù hợp, tránh việc chỉ chọn theo công suất motor dẫn đến quá tải cốt số.
Kiểm tra kiểu trục vào: Hộp số NMRV thường được lắp trực tiếp với motor điện qua mặt bích. Bạn phải đo chính xác 2 thông số: Đường kính mặt bích và đường kính cốt vào (trục motor).
Lưu ý về hiệu suất truyền động: Do cơ chế truyền động bằng ma sát trượt giữa trục vít (thép) và bánh răng (đồng), hiệu suất của hộp số NMRV thấp hơn các dòng bánh răng tải nặng (như dòng R, K, F). Tỷ số truyền càng lớn, hiệu suất càng giảm (có thể xuống dưới 70%). Vì vậy, khi chọn công suất motor kéo, bạn nên tính dư hệ số an toàn từ 1.2 đến 1.5 để bù vào phần năng lượng hao tổn do ma sát này.
Lựa chọn phụ kiện lắp đặt đi kèm: Hộp số NMRV nguyên bản là cốt âm. Tùy thuộc vào thiết kế máy, bạn cần xác định rõ có mua thêm phụ kiện hay không:
Cốt dương (Trục đơn hoặc trục đôi): Để biến cốt âm thành cốt dương xuất lực ra.
Tay chống quay: Để cố định hộp số vào sườn máy, giảm phản lực khi khởi động.
Mặt bích ra: Để bắt trực tiếp hộp số vào thành máy
Chất lượng bánh răng đồng: Đây là yếu tố quyết định tuổi thọ của hộp số nhưng khó nhìn thấy bằng mắt thường. Bánh răng bên trong phải được làm bằng hợp kim đồng chất lượng cao (thường là đồng phosphor) để chịu ma sát tốt.
Quý khách hàng có thể truy cập vào trang video tổng hợp chuyên mục video hộp giảm tốc trên website Thành Thái Motor để có thể xem được thực tế tổng quan sản phẩm, hướng dẫn lắp đặt và báo giá.
Câu hỏi thường gặp
Tại sao hộp giảm tốc NMRV mới lắp vận hành lại bị nóng rất nhanh
Do cơ chế truyền động đặc thù là ma sát trượt giữa trục vít bằng thép và bánh vít bằng đồng, hộp số NMRV luôn sinh nhiệt rất cao trong 50 – 100 giờ chạy rà đầu tiên cho đến khi bề mặt răng đạt độ bóng tối ưu. Đây là hiện tượng vật lý hoàn toàn bình thường. Tuy nhiên, nếu sau thời gian này hộp số vẫn nóng trên 90ºC, bạn cần kiểm tra ngay lập tức xem có bị quá tải ampe của motor, thiếu dầu bôi trơn hoặc lắp đặt bị lệch tâm trục hay không.
Khi nào cần thay dầu cho hộp số NMRV và dòng vỏ nhôm này dùng loại dầu gì chuyên dụng?
Các size nhỏ từ NMRV 25 đến NMRV 90 (vỏ nhôm) thông thường đã được nhà sản xuất bơm sẵn dầu tổng hợp (Synthetic oil) cao cấp và kín hoàn toàn, chạy liên tục trong đời máy mà không cần thay dầu. Riêng với các size lớn từ NMRV 110 đến NMRV 150 (vỏ gang), quý khách bắt buộc phải thay dầu lần đầu sau 500 giờ chạy rà, và sau đó là định kỳ mỗi 2500 – 3000 giờ vận hành. Loại dầu tiêu chuẩn chuyên dụng bắt buộc phải có độ nhớt ISO VG 320 hoặc VG 460 để bảo vệ bánh răng đồng không bị cào xước.
Tại sao cốt ra của hộp giảm tốc NMRV luôn có một độ rơ nhất định khi lắc tay?
Khác với bộ truyền bánh răng thẳng, bộ truyền trục vít bánh vít bắt buộc phải có một khoảng hở cơ khí (Backlash) tiêu chuẩn để giãn nở nhiệt khi ma sát sinh nhiệt và để màng dầu bôi trơn có thể lọt vào giữa các răng. Độ rơ tay thông thường rơi vào khoảng 0.5º đến 1º. Nếu bạn cố tình siết chặt hoặc chọn hộp số không có độ rơ cho các ứng dụng cần độ chính xác tuyệt đối như máy cắt cnc hoặc cánh tay robot, bánh răng đồng sẽ bị bó chặt, gây kẹt cứng và mài mòn vỡ vụn chỉ sau vài ngày sử dụng.
