Khi trang bị hệ thống truyền động, nhiều người dùng thường đặt câu hỏi cần mua thêm biến tần khi mua motor không. Việc lắp đặt thêm thiết bị này cho động cơ điện (motor điện) ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí và thông số vận hành. Bài viết này phân tích các lưu ý kỹ thuật cốt lõi giúp người dùng xác định chính xác khi nào bắt buộc dùng biến tần và khi nào không cần thiết. Thao tác này cũng rất quan trọng khi bạn có kế hoạch mua motor hoặc mua động cơ điện mới để thay thế.
Không phải tất cả các hệ thống máy móc đều bắt buộc phải lắp biến tần đi kèm. Biến tần là thiết bị hỗ trợ điều khiển. Do đó, việc mua mô tơ điện này chỉ thực sự cần thiết khi hệ thống đòi hỏi tính năng thay đổi tốc độ, cần khởi động êm ái để bảo vệ cơ khí, hoặc yêu cầu khả năng điều khiển tự động hóa khắt khe. Nếu chỉ cần chạy một tốc độ duy nhất, việc lắp biến tần, kể cả với các dòng động cơ điện giá rẻ, sẽ làm tăng chi phí không cần thiết.
Biến tần là thiết bị thay đổi tần số dòng điện để kiểm soát tốc độ vòng quay của trục một cách vô cấp. Thiết bị này hoạt động dựa trên nguyên lý chỉnh lưu nguồn điện xoay chiều thành một chiều, sau đó nghịch lưu trở lại thành dòng xoay chiều với tần số và điện áp có thể điều chỉnh tùy ý nhằm duy trì mô-men xoắn ổn định.
Về mặt kỹ thuật, biến tần nhận nguồn điện xoay chiều có tần số cố định (50Hz) và biến đổi thành nguồn điện xoay chiều có tần số và điện áp có thể điều chỉnh được. Đối với mô tơ điện, biến tần mang lại 3 chức năng chính:
Xác định đúng nhu cầu điều khiển của hệ thống giúp người dùng tránh lãng phí ngân sách khi mua sắm thiết bị truyền động.
Dưới đây là 5 yếu tố kỹ thuật và kinh tế cốt lõi người dùng cần xem xét trước khi quyết định đầu tư biến tần.
Nếu quy trình sản xuất đòi hỏi chạy ở nhiều cấp tốc độ khác nhau trong một chu kỳ làm việc, biến tần là thiết bị bắt buộc phải có đối với các hệ thống động cơ điện công nghiệp. Nếu chỉ cần chạy 100% công suất cố định, việc lắp biến tần không mang lại thêm lợi ích về mặt vận hành.
Người dùng cần đối chiếu điện áp lưới có sẵn và điện áp định mức. Trong trường hợp yêu cầu nguồn 3 pha nhưng xưởng chỉ kéo được điện lưới 1 pha (tương tự như nguồn cấp cho motor điện 220v (mô tơ điện 220v) hoặc motor điện pha 220v, biến tần sẽ đóng vai trò là bộ chuyển đổi pha để cấp đúng điện áp cho thiết bị hoạt động.
Các thiết bị motor điện công nghiệp công suất lớn khi đóng điện khởi động trực tiếp sẽ sinh ra dòng điện rất cao, gây sụt áp lưới và tạo lực vặn lớn làm đứt dây đai, vỡ bánh răng. Biến tần khắc phục điều này bằng cách tăng tần số từ 0Hz, giúp tăng tốc êm ái và bảo vệ an toàn cho cơ cấu truyền động.
Với các ứng dụng chạy bơm nước hoặc quạt thông gió, áp suất và lưu lượng thường xuyên thay đổi. Việc sử dụng biến tần để giảm tốc độ khi nhu cầu tải thấp sẽ giúp giảm lượng điện tiêu thụ từ 20% đến 40% so với việc chạy tối đa công suất liên tục.
Giá thành của biến tần công nghiệp thường tương đương. Khi bạn mua motor điện hoặc tham khảo giá motor tại các đại lý bán motor điện và bán động cơ điện, cần tính toán bài toán thu hồi vốn: so sánh mức chi phí đầu tư ban đầu với lượng điện năng tiết kiệm được và chi phí bảo trì cơ khí được giảm thiểu trong vòng 1-2 năm vận hành.
Để giúp khách hàng dễ dàng tham khảo và lựa chọn thiết bị phù hợp, dưới đây là bảng giá biến tần và bảng giá động cơ điện tại Thành Thái Motor được cập nhật mới nhất theo từng dòng sản phẩm và công suất.
Không phải lúc nào cũng cần. Chỉ dùng khi hệ thống cần điều khiển tốc độ hoặc khởi động êm.
Biến tần thay đổi tần số điện để điều chỉnh tốc độ quay của motor.
Khi cần thay đổi tốc độ, tiết kiệm điện hoặc chuyển đổi nguồn điện.
Khi motor chỉ chạy một tốc độ cố định từ đầu đến cuối.
Có. Lắp biến tần làm tăng chi phí ban đầu nhưng có thể giảm điện năng khi vận hành.
Tóm lại, việc cần mua thêm biến tần khi mua motor không sẽ phụ thuộc vào yêu cầu vận hành cụ thể của từng hệ thống như khả năng điều chỉnh tốc độ, điều kiện nguồn điện và mức độ ổn định mong muốn. Nếu hệ thống cần khởi động êm, tiết kiệm điện và bảo vệ động cơ tốt hơn, biến tần là một lựa chọn đáng cân nhắc. Ngược lại, với các ứng dụng đơn giản, tải ổn định, người dùng có thể không cần đầu tư thêm để tối ưu chi phí ban đầu.
