Trong các nhà máy gạch, việc đặt động cơ điện (motor điện) gần khu vực cửa lò sấy khiến hơi nóng hắt ra liên tục làm động cơ rất nhanh xuống cấp và hỏng hóc. Để giải quyết triệt để tình trạng cháy chập do quá nhiệt, bạn bắt buộc phải sử dụng motor chịu nhiệt độ cao cho lò sấy gạch chuyên dụng. Bài viết dưới đây Thành Thái Motor sẽ phân tích các đặc tính kỹ thuật cốt lõi và hướng dẫn bạn cách chọn mua thiết bị chuẩn xác, giúp dây chuyền chạy liên tục mà không gián đoạn.
Đặc điểm motor chịu nhiệt độ cao cho lò sấy gạch
So với các dòng máy phổ thông, động cơ chịu nhiệt được nâng cấp toàn diện về vật liệu chế tạo để chịu đựng môi trường khắc nghiệt. Cụ thể là 3 điểm khác biệt cốt lõi sau:
Cánh quạt làm mát lớn hơn bình thường
Động cơ chịu nhiệt thường được trang bị cánh quạt tản nhiệt bằng hợp kim nhôm hoặc thép với kích thước bản lá và góc vát lớn hơn. Thiết kế này giúp tăng cường lưu lượng gió thổi dọc theo các khía trên vỏ máy, ép nhiệt lượng thoát ra ngoài nhanh chóng ngay cả khi môi trường xung quanh có nhiệt độ rất cao.
Cuộn dây đồng bọc lớp vecni cách nhiệt
Lõi stator bên trong sử dụng 100% dây đồng nguyên chất và được nhúng qua nhiều lớp vecni cách điện chuyên dụng. Lớp màng cách điện này có khả năng chịu đựng được nhiệt độ từ 155ºC đến 180ºC, ngăn chặn hoàn toàn nguy cơ rách lớp cách điện gây chập pha hoặc phóng điện.
Vòng bi và mỡ bò chịu mức nhiệt cực cao
Thay vì dùng mỡ bôi trơn gốc lithium thông thường, các dòng máy này sử dụng mỡ bò chịu nhiệt độ cao không bị hóa lỏng khi nóng. Đi kèm với đó là các vòng bi (bạc đạn) có độ rơ nhiệt độ tiêu chuẩn (thường là chuẩn C3), giúp các viên bi không bị bó kẹt vào rãnh chạy khi kim loại giãn nở do hơi nóng.
Dây quấn stator phủ vecni cách điện chuyên dụng
Tại sao dùng motor thường ở khu vực lò sấy lại rất dễ bị cháy khét
Việc tận dụng motor dân dụng cho khu vực nung sấy thường dẫn đến hư hỏng dây chuyền do cấu tạo linh kiện cơ bản không thể chịu nổi bức xạ nhiệt cường độ cao.
Mỡ bò bị chảy loãng làm khô vòng bi
Ở nhiệt độ môi trường vượt quá 60ºC, mỡ bôi trơn tiêu chuẩn bên trong vòng bi sẽ bị tan chảy và rò rỉ ra ngoài dọc theo trục cốt. Việc thiếu mỡ khiến các viên bi ma sát trực tiếp vào thành rãnh, tạo ra tiếng kêu, sinh thêm nhiệt và cuối cùng là vỡ bi, kẹt cứng trục quay.
Hơi nóng hắt ra làm chập cháy cuộn dây
Motor phổ thông thường chỉ được thiết kế để chịu mức nhiệt hoạt động an toàn khoảng 80ºC đến 100ºC. Khi hơi nóng từ lò sấy liên tục phả vào, lượng nhiệt tích tụ làm màng vecni bọc dây đồng bị giòn và nứt vỡ. Các vòng dây trần chạm vào nhau sinh ra hiện tượng đoản mạch và bốc khói ngay lập tức.
Cánh quạt nhựa bị chảy xệ và kẹt cứng
Đa số motor dân dụng sử dụng cánh quạt tản nhiệt ở đuôi làm từ nhựa tổng hợp. Khi tiếp xúc với luồng không khí nóng bức từ lò nung sấy trong nhiều giờ, cánh nhựa sẽ bị mềm đi, chảy xệ làm biến dạng lệch tâm trục, sau đó cọ xát vào lồng bảo vệ và mất hoàn toàn khả năng tạo gió làm mát.
Nhiệt độ cao làm hỏng cánh quạt nhựa motor
Hướng dẫn cách mua đúng loại máy để chạy liên tục không hỏng
Để hệ thống băng tải và quạt hút chạy bền bỉ mà không lo sụt tải, bạn cần nắm chắc các thông số kỹ thuật dưới đây khi chọn mua máy.
Xem kỹ chỉ số cấp chịu nhiệt (Class F, H)
Trên tem mác của motor luôn ghi chú cấp cách điện (Insulation Class). Khi chọn mua cho lò sấy gạch, bạn bắt buộc phải chỉ định loại máy có cấp cách điện Class F (ngưỡng chịu nhiệt 155ºC) hoặc Class H (ngưỡng chịu nhiệt 180ºC). Tuyệt đối không sử dụng máy có Class B cho ứng dụng này.
Chọn công suất dư ra để máy chạy nhẹ nhàng
Trong môi trường nhiệt độ cao, hiệu suất tản nhiệt bên trong của motor sẽ bị suy giảm tự nhiên. Nếu bạn cho máy chạy sát ngưỡng 100% tải, lượng nhiệt sinh ra từ cuộn dây sẽ rất khó triệt tiêu. Giải pháp là hãy chọn motor có công suất lớn hơn khoảng 20ºC đến 30ºC so với yêu cầu thực tế để máy vận hành nhẹ tải và mát mẻ hơn.
Ưu tiên dùng vỏ gang đúc để chịu va đập
Khu vực lò sấy gạch có nhiều khói bụi, mạt đất sét và dễ xảy ra va chạm cơ học. Nên ưu tiên chọn vỏ motor bằng gang đúc nguyên khối dày dặn có khía tản nhiệt sâu. Vỏ gang không chỉ chống biến dạng cực tốt mà còn hấp thụ và bức xạ nhiệt đều đặn, bảo vệ lõi động cơ tốt hơn vỏ nhôm mỏng.
Đọc tem motor để chọn cấp chịu nhiệt phù hợp
Những lưu ý khi lắp đặt giúp máy tản nhiệt và làm mát nhanh nhất
Mua được máy chuẩn là chưa đủ, cách thức bố trí và đấu nối điện hợp lý sẽ giúp động cơ phân tán nhiệt lượng nhanh chóng và an toàn hơn rất nhiều.
Lắp cách xa cửa lò tránh hơi nóng rọi trực tiếp
Thiết kế hệ thống truyền động thông qua buly, dây curoa dài hoặc trục các-đăng để có thể dời vị trí chân đế bệ đỡ motor ra xa khu vực cửa lò sấy. Việc hạn chế cho bức xạ nhiệt từ miệng lò phả thẳng trực diện vào thân vỏ máy sẽ giảm áp lực tản nhiệt và kéo dài tuổi thọ thiết bị.
Che chắn cẩn thận để bảo vệ phần quạt gió đuôi
Nên lắp đặt thêm mái vát bằng tôn mạ kẽm hoặc vách ngăn cách nhiệt để chắn luồng hơi nóng phả tới. Tuy nhiên, lưu ý thiết kế vách ngăn phải tạo không gian hở, tuyệt đối không bịt kín lồng chụp quạt ở đuôi motor, đảm bảo máy vẫn hút được luồng không khí tươi mát từ bên ngoài thổi dọc theo thân máy.
Dùng dây điện chịu nhiệt độ cao để nối nguồn
Sử dụng motor cấp chịu nhiệt nhưng đấu nối bằng cáp điện dân dụng là một sai lầm chết người. Lớp vỏ bọc dây điện thường sẽ bị chảy nhão và chạm chập. Hãy đi dây bằng cáp bọc silicone chịu nhiệt hoặc bọc thêm ống ruột gà lõi thép cho phần dây điện tiếp xúc gần khu vực miệng lò.
Bố trí motor đúng kỹ thuật để giảm nhiệt độ vận hành
Câu hỏi thường gặp
Có thể thay cánh quạt nhựa bằng cánh nhôm để chịu nhiệt không?
Không. Cánh nhôm chỉ giúp phần đuôi quạt chịu nhiệt tốt hơn, còn cuộn dây và vòng bi vẫn không chịu được nhiệt độ cao. Motor vẫn có nguy cơ hỏng nếu làm việc trong môi trường quá nóng.
Motor cấp bảo vệ IP55 có chống được bụi đất sét không?
Có. Chuẩn IP55 giúp hạn chế bụi xâm nhập và chống tia nước áp lực thấp, phù hợp với môi trường sản xuất gạch nhiều bụi.
Có thể tự bơm mỡ chịu nhiệt cho vòng bi motor thường không?
Có thể. Việc này giúp vòng bi bền hơn nhưng không cải thiện khả năng chịu nhiệt của cuộn dây. Muốn vận hành lâu dài trong môi trường nóng vẫn nên dùng motor chịu nhiệt chuyên dụng.
Vỏ motor đo được khoảng 85°C có phải bị lỗi không?
Không. Với motor cấp cách điện Class F hoặc Class H, nhiệt độ vỏ khoảng 80–90°C khi chạy đủ tải là bình thường và vẫn nằm trong giới hạn an toàn.
Nên dùng khởi động từ hay biến tần cho motor quạt sấy lò gạch?
Nên dùng biến tần. Thiết bị này giúp điều chỉnh lưu lượng gió linh hoạt, khởi động êm và giảm dòng khởi động, từ đó hạn chế phát sinh nhiệt và tăng tuổi thọ motor.
Kết luận
Việc lựa chọn đúng motor chịu nhiệt độ cao cho lò sấy gạch giúp hệ thống vận hành ổn định, an toàn và hạn chế sự cố dừng máy. Hãy ưu tiên motor có cấp cách điện Class F hoặc H, trang bị quạt và vòng bi chịu nhiệt, đồng thời chọn công suất phù hợp. Kết hợp với lắp đặt đúng kỹ thuật, che chắn bức xạ nhiệt và sử dụng cáp chịu nhiệt sẽ giúp động cơ hoạt động bền bỉ trong môi trường khắc nghiệt.
