Ngành công nghiệp chế biến thực phẩm và đồ uống (F&B) luôn đòi hỏi những tiêu chuẩn vô cùng khắt khe về vệ sinh an toàn. Nếu chọn hộp giảm tốc ngành thực phẩm không đúng tiêu chuẩn, doanh nghiệp có thể phải đối mặt với nguy cơ rỉ sét, rò rỉ dầu mỡ độc hại. Trong bài viết này, Thành Thái Motor sẽ hướng dẫn bạn chi tiết các tiêu chí để lựa chọn hộp số giảm tốc (hộp giảm tốc) vừa đảm bảo hiệu suất mạnh mẽ, vừa đáp ứng tuyệt đối các chuẩn mực an toàn vệ sinh thực phẩm.
4 tiêu chí quan trọng khi chọn hộp giảm tốc ngành thực phẩm
Môi trường nhà máy thực phẩm thường xuyên ẩm ướt, nhiệt độ biến thiên và phải tẩy rửa liên tục bằng hóa chất mạnh. Do đó, hộp giảm tốc thông thường sẽ nhanh chóng bị ăn mòn và hỏng hóc. Dưới đây là 4 tiêu chí bắt buộc phải xem xét:
Vật liệu chế tạo vỏ ngoài
Vật liệu vỏ là yếu tố quyết định khả năng chống ăn mòn của thiết bị. Trong ngành thực phẩm, bạn nên tránh xa các loại vỏ gang thông thường vì chúng rất dễ rỉ sét.
Thép không gỉ (Inox 304 / Inox 316): Đây là tiêu chuẩn vàng. Vật liệu inox có khả năng chống oxy hóa tuyệt đối trước nước, axit nhẹ và các hóa chất tẩy rửa công nghiệp.
Hợp kim nhôm phủ Epoxy: Đối với các khu vực không tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm (Zone 2, Zone 3), hộp số vỏ nhôm được phủ một lớp sơn tĩnh điện kháng khuẩn (Epoxy) là một lựa chọn tối ưu về chi phí mà vẫn đảm bảo chống bong tróc và rỉ sét tốt.
Tiêu chuẩn bảo vệ IP
Các dây chuyền chế biến thịt, cá, sữa thường xuyên phải vệ sinh bằng vòi xịt nước áp lực cao.
Hộp giảm tốc cần đạt tiêu chuẩn bảo vệ tối thiểu từ IP65 đến IP66 để chống lại sự xâm nhập của bụi bẩn và tia nước mạnh.
Đặc biệt, ở những khâu yêu cầu xịt rửa bằng nước nóng áp lực cực cao, hộp số bắt buộc phải đạt chuẩn IP để nước không thể vào làm hỏng các bánh răng và vòng bi bên trong.
Sử dụng dầu bôi trơn chuẩn an toàn thực phẩm
Rò rỉ dầu là rủi ro đáng sợ nhất trong sản xuất thực phẩm. Hộp giảm tốc sử dụng trong ngành này bắt buộc phải sử dụng dầu bôi trơn đạt chuẩn NSF H1 (hoặc tương đương). Đây là loại dầu mỡ được cấp phép sử dụng trong các khu vực máy móc có khả năng tiếp xúc ngẫu nhiên với thực phẩm. Dầu NSF H1 không màu, không mùi, không chứa độc tố, đảm bảo an toàn tuyệt đối cho người tiêu dùng nếu sự cố rò rỉ hy hữu xảy ra. Ngoài ra, phớt chắn dầu cũng phải làm từ vật liệu cao cấp như Viton để chịu nhiệt và chống ăn mòn hóa học.
Thiết kế cơ học trơn láng, hạn chế khe nứt tích tụ vi khuẩn
Khác với các loại hộp giảm tốc công nghiệp thông thường có nhiều gân tản nhiệt, hộp giảm tốc ngành thực phẩm được thiết kế với bề mặt vỏ trơn, các góc bo tròn và hạn chế khe hở. Thiết kế này giúp ngăn ngừa bụi bẩn, nước và vi khuẩn tích tụ, đồng thời hỗ trợ quá trình vệ sinh, khử trùng diễn ra nhanh chóng, đáp ứng các yêu cầu về an toàn vệ sinh thực phẩm.
Vỏ hộp giảm tốc phủ epoxy
Các loại hộp giảm tốc dùng trong ngành thực phẩm
Tùy thuộc vào công đoạn cụ thể trong dây chuyền sản xuất (như nhào bột, băng tải thịt, chiết rót đồ uống…), bạn có thể cân nhắc các dòng sản phẩm truyền động chuyên biệt sau:
Hộp giảm tốc trục vít NMRV
Hộp giảm tốc NMRV sở hữu vỏ nhôm nhẹ, thiết kế nhỏ gọn linh hoạt và khả năng tự hãm rất tốt. Các dòng hộp giảm tốc NMRV dùng trong ngành thực phẩm thường được nhà sản xuất nâng cấp thêm gioăng phớt chịu nhiệt Viton và bơm sẵn dầu NSF H1. Dòng NMRV này hỗ trợ cực kỳ hiệu quả cho các hệ thống băng tải tải trọng nhẹ và máy trộn nguyên liệu cỡ nhỏ.
Hộp số NMRV dùng trong thực phẩm
Hộp giảm tốc bánh răng trụ / bánh răng côn
Với các thiết bị tải nặng như máy trộn bột công suất lớn, máy nghiền, hoặc bồn khuấy nguyên liệu đặc, hộp giảm tốc bánh răng trụ hoặc bánh răng côn là lựa chọn hoàn hảo. Hộp giảm tốc bánh răng trụ cung cấp momen xoắn cực lớn và hiệu suất truyền động. Để dùng trong ngành thực phẩm, loại này thường được nâng cấp phớt Viton, thay dầu NSF H1 và sơn phủ Epoxy bề mặt.
Hộp số bánh răng trụ dùng trong thực phẩm
Hộp giảm tốc inox chuyên dụng
Hộp số giảm tốc inox là dòng thiết bị cao cấp nhất trên thị trường. Toàn bộ vỏ bọc, trục đầu ra và mặt bích của máy đều được đúc đặc từ Inox 304 hoặc Inox 316. Hộp số Inox đáp ứng hoàn hảo các môi trường khắc nghiệt nhất như nhà máy chế biến thủy hải sản, lò mổ gia súc, hoặc dây chuyền sản xuất sữa tươi. Tuổi thọ của dòng này vượt trội hoàn toàn so với các loại khác, giúp doanh nghiệp tiết kiệm tối đa chi phí thay mới về dài hạn.
Mẹo bảo dưỡng hộp số giảm tốc trong môi trường ẩm ướt, hóa chất
Để hộp giảm tốc hoạt động bền bỉ trong môi trường khắc nghiệt của nhà máy thực phẩm, quy trình bảo trì cần lưu ý:
Kiểm tra phớt chắn dầu định kỳ: Môi trường hóa chất dễ làm lão hóa cao su. Cần kiểm tra và thay thế phớt chặn định kỳ để ngăn nước xâm nhập và dầu rò rỉ ra ngoài.
Lưu ý khi xịt rửa: Tránh xịt vòi nước áp lực cao trực tiếp vào khu vực trục ra/trục vào hoặc van thông hơi của hộp số nếu thiết bị chưa đạt chuẩn IP69K.
Thay thế đúng loại dầu: Tuyệt đối không châm lẫn lộn dầu công nghiệp thông thường với dầu an toàn thực phẩm (NSF H1) vì sẽ làm mất đi đặc tính an toàn của dầu.
Kiểm tra nút thông hơi và phớt chắn dầu hộp số
Câu hỏi thường gặp
Làm sao để nhận biết dầu bôi trơn bên trong hộp số là loại an toàn thực phẩm?
Các thương hiệu sản xuất uy tín luôn dán tem chứng nhận hoặc dập chìm tiêu chuẩn NSF H1 / FDA trực tiếp trên nhãn mác của thiết bị. Khi mua hàng, bạn nên yêu cầu nhà cung cấp xuất trình giấy chứng nhận xuất xứ (CO) và chứng nhận chất lượng (CQ) kèm theo.
Dầu bôi trơn NSF H1 là gì?
NSF H1 là tiêu chuẩn chứng nhận quốc tế dành cho các loại chất bôi trơn an toàn, được phép sử dụng tại những vị trí máy móc mà chất bôi trơn có thể tiếp xúc ngẫu nhiên/vô tình với thực phẩm ở mức độ cho phép mà không gây hại cho sức khỏe con người.
Hộp giảm tốc vỏ nhôm sơn tĩnh điện có bị bong tróc sơn khi tẩy rửa bằng hóa chất mạnh không?
Mặc dù sơn tĩnh điện Epoxy có khả năng kháng khuẩn và chống ăn mòn tốt, nhưng nếu tiếp xúc liên tục với hóa chất tẩy rửa nồng độ cao hoặc bị xịt rửa áp lực trực tiếp hằng ngày, lớp sơn vẫn có nguy cơ bị rộp và bong tróc.
Van thông hơi trên hộp giảm tốc có làm nước xâm nhập vào trong lúc vệ sinh không?
Hộp giảm tốc tiêu chuẩn thường dùng van thông hơi hở, rất dễ khiến nước xịt rửa lọt vào làm hỏng bánh răng và biến chất dầu. Hộp giảm tốc chuyên ngành thực phẩm thường sử dụng thiết kế "kín hoàn toàn" hoặc sử dụng loại van thở một chiều.
Băng tải cấp đông IQF (nhiệt độ âm sâu) nên chọn hộp giảm tốc nào để không bị đông cứng?
Đối với hầm cấp đông (-30°C đến -40°C), điều quan trọng nhất là sử dụng dầu tổng hợp chịu hàn giúp dầu không bị đặc quánh lại. Ngoài ra, phớt chặn dầu phải là loại Silicon hoặc PTFE chịu được nhiệt độ âm sâu mà không bị giòn, nứt.
Kết luận
Việc lựa chọn hộp giảm tốc ngành thực phẩm cần được tính toán dựa trên các yêu cầu kỹ thuật và điều kiện vận hành thực tế. Chọn đúng sản phẩm không chỉ giúp hệ thống truyền động hoạt động ổn định, bền bỉ và đạt hiệu suất cao mà còn đáp ứng các tiêu chuẩn về vệ sinh an toàn thực phẩm, góp phần nâng cao chất lượng sản xuất và tối ưu chi phí vận hành.
