Hướng dẫn cài đặt biến tần Delta giúp thiết lập đúng thông số cho động cơ và hệ thống điện. Ví dụ, khi đấu biến trở ngoài cho Delta VFD-M, nếu xoay biến trở nhưng tần số không thay đổi, hãy kiểm tra công tắc AVI/ACI đã gạt đúng vị trí chưa. Bài viết hướng dẫn cách đấu dây, cài đặt thông số và xử lý lỗi cho các dòng VFD-M, VFD-E, VFD-EL và MS300.
Trước khi cài đặt biến tần Delta, cần ngắt aptomat tổng, đợi đèn báo nguồn tắt hẳn. Dùng VOM đo tại hai cọc DC Bus, xác nhận điện áp dưới 36V DC mới được chạm vào cầu đấu. Tụ giữ điện nhiều phút sau khi ngắt nguồn, thời gian chờ không thay được phép đo. Chuẩn bị VOM, tua vít và các dụng cụ đấu dây phù hợp. Không chạm vào đầu cực khi biến tần còn điện.
Sơ đồ đấu nối biến tần Delta gồm mạch động lực R/S/T vào và U/V/W ra motor, cùng các chân điều khiển M1, M2, AVI trên cầu đấu tín hiệu.
Với biến tần 3 pha, nguồn điện được đấu vào các chân R, S, T. Ba chân U, V, W dùng để nối với motor.
Có thể hiểu đơn giản:
Nếu motor quay ngược chiều mong muốn, cần dừng biến tần rồi đổi vị trí hai dây đầu ra motor theo đúng hướng dẫn của nhà sản xuất.
Với tải có quán tính lớn như băng tải dài hoặc máy có bánh đà, nếu cần giảm tốc nhanh, có thể đấu thêm điện trở xả vào hai chân B1/B2 theo đúng thông số của biến tần. Điện trở xả giúp tiêu tán năng lượng hãm, hạn chế điện áp DC Bus tăng cao và giảm nguy cơ báo lỗi quá áp khi motor giảm tốc đột ngột.
Tùy dòng Delta, tên chân điều khiển có thể khác nhau. Với VFD-M/MS300, chân chạy thuận thường đấu M1-GND; một số tài liệu có thể ghi FWD-DCM. Chân chạy nghịch thường đấu M2-DCM.
Khi lắp công tắc hoặc nút nhấn ngoài, đấu trực tiếp vào đúng cặp chân điều khiển tương ứng. Không cần cấp thêm nguồn bên ngoài, vì biến tần đã có sẵn điện áp tín hiệu nội bộ cho các chân này.
Trước khi đấu dây, cần kiểm tra đúng sơ đồ chân của model đang sử dụng để tránh đấu sai hoặc làm hỏng mạch điều khiển.
Nếu dùng biến trở để điều chỉnh tốc độ motor, cách chọn giá trị và đấu ba chân củabiến trở cho biến tần áp dụng chung cho mọi dòng Delta, chỉ khác tên chân:
Khi xoay biến trở, tín hiệu AVI thay đổi và biến tần thay đổi tần số theo cài đặt.
Một lỗi thực tế rất hay gặp là đấu dây đúng nhưng biến tần vẫn giữ nguyên tần số. Khi đó cần kiểm tra công tắc AVI hoặc ACI và kiểm tra nguồn lệnh tần số. Với VFD-EL, thông số 02-00 có thể chọn AVI 0 đến 10V hoặc ACI 4 đến 20mA.
| Ký hiệu | Chức năng | Ghi chú |
| R, S, T | Nguồn vào 3 pha | Dòng 1 pha dùng L và N, xem đúng tem máy |
| U, V, W | Nguồn ra cấp cho motor | Không cấp nguồn lưới vào đây. Đổi hai trong ba dây để đảo chiều quay |
| PE | Chân tiếp địa | Nối vỏ biến tần và vỏ motor về cùng cọc tiếp địa |
| B1, B2 | Chân đấu điện trở xả | Dùng cho tải quán tính lớn cần dừng nhanh |
| M1, M2 | Ngõ vào số, nhận lệnh chạy thuận và chạy nghịch | Tên chân khác nhau giữa các dòng, một số tài liệu ghi FWD và REV |
| DCM | Chân chung của ngõ vào số | Đấu chung cho công tắc và nút nhấn ngoài |
| 10V | Nguồn cấp cho biến trở | Cấp cho một đầu của biến trở ngoài |
| AVI | Ngõ vào analog nhận tín hiệu điện áp | Nhận 0 đến 10V, đấu vào chân giữa của biến trở |
| ACI | Ngõ vào analog nhận tín hiệu dòng | Nhận 4 đến 20mA từ cảm biến |
| ACM | Chân chung của tín hiệu analog | Đấu đầu còn lại của biến trở hoặc mass cảm biến |
| RA, RB, RC | Ngõ ra relay báo trạng thái | Báo chạy hoặc báo lỗi ra đèn ngoài mặt tủ |
Với AVI và ACI, ngoài việc đấu đúng chân còn phải gạt công tắc chọn loại tín hiệu trên bo mạch sang đúng vị trí. Đây là nguyên nhân phổ biến khiến xoay biến trở mà tần số không đổi dù dây đã đấu đúng.
Các dòng cũ như VFD-M, VFD-E và VFD-EL có hệ thống mã hàm khác với MS300. Vì vậy, trước khi nhập mã cần xác định đúng model. Delta hiện liệt kê VFD-M là dòng đã ngừng sản xuất và được thay thế bởi các dòng mới hơn.
| Nhóm mã | Nội dung cần kiểm tra | Cách sử dụng |
| 00 | Thông số cơ bản và khôi phục cài đặt | Xem đúng manual từng dòng |
| 01 | Tần số và thời gian tăng giảm tốc | Cài tốc độ và thời gian chạy |
| 02 | Nguồn lệnh chạy và nguồn tần số | Chọn bàn phím, AVI, ACI hoặc nguồn ngoài |
| Nhóm ngõ vào | Chức năng các chân điều khiển | Cài Start, Stop, thuận, nghịch và các chức năng khác |
Không nên lấy nguyên bảng mã của VFD-M rồi áp dụng cho MS300. Đây là một trong những nguyên nhân dễ gây sai khi cài đặt.
MS300 sử dụng hệ thống mã tham số khác. Ví dụ, Pr.00-20 dùng để chọn nguồn lệnh tần số chính. Delta cũng có tài liệu hướng dẫn riêng cho chức năng nguồn tần số chính và phụ của MS300.
Một số nhóm cần quan tâm:
| Mã | Chức năng |
| 00-20 | Nguồn lệnh tần số chính |
| 00-35 | Nguồn lệnh tần số phụ |
| 00-36 | Chọn cách kết hợp nguồn tần số |
| 02 | Nhóm cài đặt ngõ vào và ngõ ra số |
| 03 | Nhóm cài đặt tín hiệu analog |
Ví dụ, nếu máy bơm cần chuyển đổi giữa chạy tay và chạy theo cảm biến áp suất, dùng 00-36 để chọn cách kết hợp giữa nguồn tần số chính (00-20) và nguồn tần số phụ (00-35) – không chỉ đổi 1 mã là đủ, cần cấu hình đồng bộ cả 3 tham số này. .
Sau khi đấu dây xong, quy trình cài đặt đi theo 10 bước. Làm đúng thứ tự sẽ tránh được phần lớn lỗi ở lần chạy thử đầu tiên.
Bước 1 – Xác định model và công suất biến tần. Đọc tem hông máy để biết máy thuộc hệ VFD cũ (VFD-M, VFD-E, VFD-EL) hay MS300, vì hai hệ dùng bảng mã hoàn toàn khác nhau. Đồng thời đối chiếu công suất biến tần với công suất motor, không để biến tần nhỏ hơn.
Bước 2 – Khôi phục cài đặt gốc nếu máy đã qua sử dụng. Biến tần từng chạy cho máy khác thường còn lưu thông số cũ, dễ xung đột với cấu hình mới. Với một số dòng VFD-M, VFD-E và VFD-EL, đặt tham số 00-02 bằng 9 hoặc 10 để khôi phục, giá trị cụ thể tùy model. MS300 dùng mã khác, xem bảng riêng của dòng này.
Bước 3 – Đấu nguồn vào R, S, T. Kiểm tra điện áp nguồn đúng với điện áp ghi trên tem biến tần trước khi đấu.
Bước 4 – Đấu ba dây ra motor vào U, V, W. Không cấp nguồn lưới vào ba chân này. Siết chặt đầu cosse và kiểm tra không còn sợi đồng hở.
Bước 5 – Nhập thông số motor theo tem. Gồm công suất, điện áp, dòng định mức và tần số. Ví dụ motor ghi 2.2kW, 380V, 50Hz thì nhập đúng ba giá trị này, không lấy thông số của motor khác dù cùng công suất. Dòng định mức là căn cứ để biến tần bảo vệ quá tải, nhập sai dễ dẫn tới cháy cuộn dây.
Bước 6 – Chọn nguồn lệnh chạy. Khai báo biến tần nhận lệnh từ bàn phím hay từ nút nhấn, công tắc bên ngoài. Với VFD-EL dùng tham số Pr.02-01.
Bước 7 – Chọn nguồn lệnh tần số. Chạy bằng bàn phím thì chọn nguồn tần số là bàn phím. Dùng biến trở thì chọn AVI. Dùng cảm biến 4 đến 20mA thì chọn ACI. Với VFD-EL dùng Pr.02-00, với MS300 dùng Pr.00-20. Giá trị chọn phải khớp với cách đã đấu dây ở phần trên, nếu lệch thì motor không chạy dù máy không báo lỗi.
Bước 8 – Cài tần số tối đa, thời gian tăng tốc và giảm tốc. Chọn theo quán tính của tải. Băng tải dài, quạt ly tâm và máy có bánh đà cần thời gian dài hơn so với tải nhẹ. Đặt quá ngắn dễ báo quá dòng lúc khởi động và quá áp lúc dừng.
Bước 9 – Chạy thử ở tần số thấp. Tách tải khỏi trục motor, cho chạy chậm và kiểm tra chiều quay, dòng điện, tiếng ồn cùng độ rung. Nếu motor quay ngược, dừng máy, ngắt nguồn, chờ xả tụ rồi đổi hai trong ba dây ngõ ra.
Bước 10 – Tăng dần tốc độ và đưa vào tải thật. Chỉ thực hiện khi motor đã chạy ổn định không tải. Theo dõi dòng điện bằng ampe kìm trong những phút đầu chạy có tải.
Chức năng Multi-step Speed cho phép motor chạy ở nhiều mức tần số khác nhau bằng tín hiệu từ các chân điều khiển. Người vận hành chỉ cần bật hoặc tắt tín hiệu để chọn cấp tốc độ đã cài sẵn.
Ví dụ, một máy có 3 mức tốc độ:
Với biến tần Delta VFD-E, tần số cho từng cấp được cài riêng trong nhóm tham số 04-00 đến 04-14. Khi vận hành, biến tần sẽ dựa vào trạng thái ON/OFF của các chân M1, M2, M3 để chọn cấp tốc độ.
Ví dụ:
Các tổ hợp ON/OFF khác sẽ chọn những cấp tốc độ tương ứng theo bảng trong tài liệu của hãng. Mã tham số, cách đấu chân và số cấp tốc độ tối đa có thể khác giữa VFD-M, VFD-E, VFD-EL và MS300, vì vậy cần tra đúng manual của model trước khi cài đặt.
Khi biến tần báo lỗi, trước tiên cần dừng máy và xác định nguyên nhân. Không nên reset liên tục khi chưa tìm được nguyên nhân.
| Mã lỗi | Ý nghĩa thường gặp | Kiểm tra nhanh |
| OC | Quá dòng | Kiểm tra tải, motor và thời gian tăng tốc |
| OV | Quá áp | Kiểm tra nguồn và thời gian giảm tốc |
| Lv | Thấp áp | Kiểm tra điện áp nguồn |
| OH | Quá nhiệt | Kiểm tra quạt, khe tản nhiệt và thông gió |
| GFF | Lỗi chạm đất | Kiểm tra cách điện motor và dây cáp |
Mã lỗi hiển thị khác nhau giữa các dòng Delta. Toàn bộ mã kèm nguyên nhân và cách xử lý nằm trong bảng mã lỗi biến tần Delta.
Tại sao bấm RUN nhưng motor không chạy?
Nguyên nhân phổ biến nhất là nguồn lệnh chạy đang đặt ở terminal trong khi bạn bấm RUN trên bàn phím, hoặc ngược lại. Kiểm tra lại tham số nguồn lệnh chạy xem có khớp với cách đã đấu dây không. Nếu đã khớp, kiểm tra tiếp mạch dừng khẩn và các chân bảo vệ vòng ngoài đã được nối tắt chưa.
Tại sao motor chạy nhưng tốc độ không đúng?
Kiểm tra theo ba hướng: nguồn lệnh tần số đang lấy từ đâu, giới hạn tần số tối đa và tối thiểu đã cài bao nhiêu, và tín hiệu từ biến trở hay cảm biến có về đúng không. Với biến trở, nhớ kiểm tra công tắc chọn AVI hoặc ACI trên bo mạch đã gạt đúng vị trí chưa.
Có thể dùng mã hàm của VFD-M cho MS300 không?
Không nên. MS300 dùng hệ tham số riêng, ví dụ nguồn lệnh tần số chính là Pr.00-20, trong khi VFD-EL dùng Pr.02-00. Cùng một chức năng nhưng mã hoàn toàn khác, nhập nhầm có thể đổi sang tham số mang ý nghĩa khác và làm máy chạy sai.
Cách đưa biến tần Delta về cài đặt gốc như thế nào?
Với một số dòng VFD-M, VFD-E và VFD-EL, đặt tham số 00-02 bằng 9 hoặc 10 để khôi phục, giá trị cụ thể tùy model. MS300 dùng mã khác nên phải tra bảng riêng. Sau khi reset, nhập lại toàn bộ thông số motor trước khi cho chạy, vì bảo vệ quá tải đã về mặc định.
Cài chạy nhiều cấp tốc độ trên biến tần Delta thế nào?
Đầu tiên nhập tần số cho từng cấp vào nhóm tham số tốc độ, với VFD-E là nhóm 04-00 đến 04-14. Sau đó gán chức năng chọn cấp tốc độ cho các chân M1, M2, M3, rồi dùng tổ hợp đóng mở các chân này để chọn cấp. Số cấp tối đa khác nhau giữa các dòng.
Sau khi cài đặt có cần chạy thử không?
Có, và phải chạy thử không tải trước. Tách tải khỏi trục motor, cho chạy ở tần số thấp để kiểm tra chiều quay, dòng điện, tiếng ồn và độ rung. Khi máy chạy ổn định mới nối lại tải, tăng dần tốc độ và theo dõi dòng bằng ampe kìm trong những phút đầu.
Sự cố phổ biến nhất khi cài biến tần Delta không nằm ở việc thiếu kiến thức, mà ở việc nhầm mã tham số giữa các dòng – nhất là giữa VFD-M/E/EL và MS300 vốn dùng 2 hệ mã hoàn toàn khác nhau. Trước khi cài, xác định đúng model in trên tem hông máy, tra đúng bảng mã tương ứng rồi mới nhập thông số. Khi cần thay thiết bị mới, công suất và điện áp củabiến tần Delta phải khớp với thông số trên tem motor. Nếu vẫn báo lỗi sau khi đã kiểm tra đủ các bước trên, nên liên hệ kỹ thuật viên có kinh nghiệm với đúng dòng máy đang dùng.
