Nhiều thợ làm bánh thường gặp tình trạng mua nhầm động cơ yếu, khiến máy đang nhào bột đặc thì quay lờ đờ rồi dừng hẳn. Để giải quyết triệt để vấn đề này, bài viết dưới đây Thành Thái Motor sẽ hướng dẫn chi tiết cách chọn motor cho máy nhào bột làm bánh chuẩn xác nhất. Nắm rõ các thông số kỹ thuật sẽ giúp bạn lắp ráp được cỗ máy kéo khỏe, chạy êm, nhồi mẻ bột đặc quánh vẫn đều và mịn màng.
Dấu hiệu cảnh báo motor máy nhào bột hiện tại đang quá yếu
Trước khi thay mới, bạn cần nhận biết các dấu hiệu vật lý cho thấy động cơ hiện tại không đủ sức kéo lượng bột trong cối.
Trục khuấy quay chậm và có tiếng động mạnh
Khi mới cho bột khô và nước vào, máy chạy bình thường. Nhưng khi bột bắt đầu kết dính thành khối đặc, trục khuấy có hiện tượng quay chậm lại, lờ đờ. Đồng thời motor phát ra tiếng kêu è è rất lớn do lực cản từ khối bột vượt quá khả năng vặn xoắn của động cơ.
Vỏ motor nóng ran rất nhanh
Nếu bạn sờ tay vào vỏ nhôm hoặc vỏ gang của motor chỉ sau 5 đến 10 phút vận hành mà thấy bỏng rát, chứng tỏ máy đang bị ép tải. Động cơ yếu phải sinh ra dòng điện cực lớn để cố gắng thắng lực cản của bột, lượng điện này chuyển hóa trực tiếp thành nhiệt năng tỏa ra ngoài.
Bốc mùi khét hoặc tự ngắt điện
Đây là giai đoạn nguy hiểm nhất. Nhiệt độ bên trong tăng quá cao làm lớp men cách điện của dây đồng bị nóng chảy, sinh ra mùi khét lẹt đặc trưng. Nếu kéo dài thêm vài phút, rơ le nhiệt sẽ tự động nhảy để ngắt nguồn điện, hoặc cuộn dây sẽ bốc khói và chập cháy hoàn toàn.
Vỏ motor nóng nhanh là dấu hiệu động cơ nhào bột không đủ tải
3 Thông số cốt lõi khi chọn motor cho máy nhào bột làm bánh
Để tránh mua sai thiết bị, bạn chỉ cần nắm vững 3 thông số kỹ thuật cơ bản dưới đây khi ra cửa hàng điện cơ.
Công suất (KW/HP) quyết định sức kéo
Công suất (tính bằng Kilowatt hoặc Ngựa/HP) đại diện cho lực kéo của máy. Bột làm bánh mì, bánh bao có tính đàn hồi và độ ghì rất lớn. Để máy hoạt động bền bỉ, bạn luôn phải tính dư công suất lên khoảng 20% – 30% so với tải trọng thực tế, không được chọn motor chạy sát tải định mức.
Chọn motor đủ công suất để nhào bột bánh mì và bánh bao ổn định
Tốc độ vòng quay (tua chậm) chống văng bột
Tuyệt đối không dùng motor tua nhanh (2800 vòng/phút). Bạn bắt buộc phải chọn motor tua chậm (1400 vòng/phút – 4 cực). Sau đó, kết hợp với hệ thống puly lớn nhỏ hoặc hộp giảm tốc (hộp số giảm tốc) để hạ tốc độ trục khuấy xuống mức 30 – 60 vòng/phút. Trục quay chậm giúp bột cuộn đều, không sinh nhiệt làm hỏng men nở và không bị văng vãi ra ngoài cối.
Motor tua chậm giúp máy nhào bột chạy êm và ổn định hơn
Nguồn điện 1 pha hay 3 pha
Với quy mô gia đình, bạn bắt buộc dùng motor 1 pha 220V. Tuy nhiên, nếu bạn mở tiệm bánh lớn và có sẵn nguồn điện 3 pha 380V, hãy ưu tiên chọn motor 3 pha. Động cơ 3 pha có cấu tạo cuộn dây chịu tải tốt hơn, lực kéo khỏe hơn, máy chạy đầm hơn và rất hiếm khi bị cháy do ép tải.
Motor 3 pha chịu tải tốt hơn cho máy nhào bột công suất lớn
Hướng dẫn chọn mức công suất chuẩn theo số ký bột mỗi mẻ
Dưới đây là mức quy đổi công suất tương ứng với khối lượng bột thực tế để bạn dễ dàng áp dụng.
Công suất motor cho máy gia đình
Đối với các cối trộn nhỏ, nhào từ 1kg đến 3kg bột đặc/mẻ (phục vụ làm bánh gia đình hoặc bán online nhỏ lẻ), bạn chỉ cần chọn motor có công suất từ 0.75kW (1HP) đến 1.1kW (1.5HP). Mức này đủ sức nhào bột mà vẫn tiết kiệm điện.
Công suất motor cho tiệm bánh
Các tiệm bánh mì, bánh ngọt cỡ trung thường trộn từ 5kg đến 10kg bột thành phẩm cho mỗi mẻ. Lực ghì lúc này rất nặng, bạn phải nâng cấp lên sử dụng motor có công suất từ 1.5kW (2HP) đến 2.2kW (3HP) để đảm bảo trục khuấy không bị kẹt.
Công suất motor tải nặng trở lên
Đối với các xưởng sản xuất bánh mì công nghiệp, bánh trung thu cần trộn lượng lớn từ 15kg đến 20kg bột đặc trở lên, yêu cầu sức kéo cực kỳ khủng khiếp. Bắt buộc phải dùng motor từ 3kW (4HP) đến 5.5kW (7.5HP) và ưu tiên dùng hệ thống truyền động nhông xích cốt lớn thay cho dây curoa thông thường.
Công suất motor chuẩn giúp máy nhào bột kéo khỏe và không bị kẹt tải
Lưu ý khi lắp ráp giúp động cơ máy đánh bột không bị chập cháy
Mua được động cơ tốt là chưa đủ, cách bạn lắp ráp và bảo vệ motor sẽ quyết định nó dùng được 1 năm hay 10 năm.
Che chắn tránh bụi bột kẹt quạt gió
Trong khu vực làm bánh, bụi bột mì bay lơ lửng rất nhiều. Chúng sẽ bị hút vào cánh quạt làm mát phía đuôi motor. Bụi này gặp hơi ẩm sẽ vón cục, bít kín các khe thông gió khiến motor không thể tản nhiệt. Bạn cần thiết kế vách ngăn hoặc hộp che phía trên motor, nhưng vẫn đảm bảo có lỗ thoáng khí ở dưới.
Chỉnh độ căng dây curoa vừa phải
Lực truyền từ motor lên cối thường thông qua dây curoa. Nếu chỉnh quá chùng, khi bột đặc dây sẽ bị trượt, sinh mùi khét cao su. Nếu siết quá căng, lực ép lên trục motor cực lớn sẽ làm vỡ nát bạc đạn (vòng bi) chỉ sau thời gian ngắn. Hãy căng dây sao cho khi dùng ngón tay ấn vào giữa, dây có độ chùng khoảng 1 – 1.5cm là chuẩn.
Lắp thêm aptomat chống quá tải
Bắt buộc phải đấu nối motor qua một thiết bị đóng cắt như CB (Aptomat) hoặc rơ le nhiệt có trị số Ampe tương ứng với motor. Chẳng may người thợ đổ quá nhiều bột làm kẹt cứng trục, rơ le sẽ tự động nhảy ngắt điện ngay lập tức, cứu cuộn dây motor không bị om nhiệt và bốc cháy.
Trang bị CB motor để tự động ngắt khi quá tải
Câu hỏi thường gặp
Dùng motor máy bơm nước cũ chế làm máy nhào bột được không?
Khó thực hiện. Motor bơm nước chạy khoảng 2800 vòng/phút, muốn giảm xuống 40 vòng/phút phải dùng giảm tốc nhiều cấp. Trục motor bơm cũng không phù hợp để chịu lực kéo ngang liên tục.
Vì sao motor 1 pha công suất lớn thường khó khởi động khi cối đã chứa sẵn bột đặc?
Do mô-men khởi động của motor 1 pha thấp, khi bột quá đặc tải tăng đột ngột khiến motor không đủ lực để quay. Nếu tụ đề yếu hoặc điện áp sụt, máy sẽ chỉ ù, rung nhưng không khởi động được.
Tại sao motor máy đánh bột ghi 2HP nhưng chạy yếu hơn motor 2HP cũ?
Trường hợp này thường do motor chất lượng kém, quấn thiếu dây hoặc dùng dây nhôm nên công suất thực không đạt. Nên chọn motor hãng uy tín và kiểm tra tem ghi 100% dây đồng.
Máy đang chạy phát ra tiếng rít chói tai là bị gì?
Tiếng rít thường do dây curoa bị lỏng hoặc puly bị mòn nên trượt khi chạy. Trường hợp ít gặp hơn là bạc đạn trục cối bị khô mỡ hoặc kẹt.
Có nên dùng khởi động từ cho motor máy nhào bột công suất từ 2HP trở lên không?
Nên dùng. Khởi động từ giúp giảm tia lửa ở công tắc, đóng cắt tải nặng ổn định hơn và dễ kết hợp với rơ le nhiệt để bảo vệ motor khi trục khuấy bị kẹt hoặc quá tải.
Kết luận
Việc nhào bột làm bánh, đặc biệt là các loại bột nặng yêu cầu thiết bị truyền động phải có sức kéo cơ học lớn. Chọn mua đúng công suất motor, sử dụng vòng quay chậm và che chắn bụi cẩn thận là những nguyên tắc kỹ thuật bắt buộc để máy chạy ổn định. Áp dụng đúng các chỉ số trên sẽ giúp bạn tự tin lắp ráp cỗ máy làm việc êm ái, nhào bột nhuyễn mịn và không bao giờ lo gián đoạn công việc vì cháy motor.
